Home » Archive by category "වටිනා ධර්ම කරුණු"

අපණ්ණක ප්‍රතිපදාව හෙවත් නොවරදින මග

Hegoda Vipassi Thero
ආගමක් ඇදහීම මිනිසාට ආවේණිකව පවතින්නේ බොහෝ කාලයක සිටය. එසේම කිසිම ආගමක් නො අදහන මිනිසුන් අද මෙන්ම එදා ද සිටි බව බෞද්ධ සාහිත්‍යයෙන් පෙනේ. ආගමිකයන් අතර ද එක්බඳුව හෘදයාංගමව ආගම අදහන අය නොවෙති. එලෙසින්ම ආගම ධර්මයන් ගේ විවිධත්වය ද, අද මෙන් එදා ද පැවැතී ඇත. බුද්ධකාලයෙහි ෂට් ශාස්තෘන්ද සිටි...
Continue reading »

සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත්වීම

සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත්වීම
මෙයින් වසර දෙදහස් හයසිය සතරකට පමණ පෙර සිදුහත් බෝසතාණෝ භාරත වර්ෂයේ මධ්‍ය දේශයේ නේරඤ්ජරා නදිය අසබඩ ගයා ශීර්ෂයේ දී ලොව්තුරා බුද්ධත්වයට පත් වූ සේක. “මහණෙනි යම් කලෙක මට චතුරාර්ය සත්‍යය මෙසේ තිපරිවට්ට හා දොළොස් අයුරකින් ඇති ඥාන දර්ශනය තතු සේ අවබෝධ වීද මහණෙනි, එකල්හි මම දෙවියන් සහිත මරුන්...
Continue reading »

සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත්වීම

හෑගොඩ විපස්සි හිමි
මෙයින් වසර දෙදහස් හයසිය සතරකට පමණ පෙර සිදුහත් බෝසතාණෝ භාරත වර්ෂයේ මධ්‍ය දේශයේ නේරඤ්ජරා නදිය අසබඩ ගයා ශීර්ෂයේ දී ලොව්තුරා බුද්ධත්වයට පත් වූ සේක. “මහණෙනි යම් කලෙක මට චතුරාර්ය සත්‍යය මෙසේ තිපරිවට්ට හා දොළොස් අයුරකින් ඇති ඥාන දර්ශනය තතු සේ අවබෝධ වීද මහණෙනි, එකල්හි මම දෙවියන් සහිත මරුන්...
Continue reading »

කර්මය හා පුනර්භවය

Dharma paryeshanalaya Logo
බුදු සමයේ මූලධර්ම අතර කර්මය හා පුනර්භවය යන විෂය ක්ෂේත්‍ර දෙකට සුවිශේෂී ස්ථානයක් හිමි වේ. ප්‍රාග් බෞද්ධ යන විෂය මෙම මාතෘකා පිළිබඳ විවිධ කරුණු දාර්ශනික ලෙස සාකච්ඡා කොට ඇත. ආත්මවාද මත පදනම් වීම එම ඉගැන්වීම්වල විශේෂ ලක්ෂණයයි. එම නිසා ශාශ්වත දෘෂ්ටිය (දිගින් දිගට සැරිසරණ ආත්මයක් ඇත යන විශ්වාසය)...
Continue reading »

දහම බබළන්නේ විවෘත වූ තරමටයි

Vipassi Thero
අප තථාගත සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ වදාළ ධර්මයෙහි යහපත් ජීවිතයක් සඳහා පැහැදිලිව දක්වනවා. පුද්ගලයින්, පවුල, සමාජය යහපත් පැවතුම් පෙන්වා දෙනවා. දෙවියන් වන්නේද, ආධ්‍යාත්මික පුද්ගලයන් වන්නේද, සුර අසුර වන්නේද මිනිසුන්ය. බුදුදහම පිළිපැදිය යුතු ධර්මයකි. ඇදහිලිවලට යොමුවී සිටින්නේද බෞද්ධයන්, ජනතා විශ්වාසය දිනා ගනිමින් සමාජගත වී ඇති ඇදහිලි ක්‍රම හා බුදුදහම සම්බන්ධයෙන්...
Continue reading »

නිර්වාණය අවබෝධ කරගැනීමේ මාර්ගය තවමත් දුරස්ථයි

Angulimala
බොහෝදෙනා අනුන් වෙනුවෙන් ප්‍රාර්ථනා කරන නමුත් තමන් වෙනුවෙන් සාක්ෂාත් කරගැනීම සඳහා එතරම් උනන්දුවක් නොදක්වන නිවන් මඟ සැබැවින් ම ප්‍රඥාවන්තයන් විසින් අවබෝධතා ඥානයෙන් ප්‍රත්‍යක්ෂ කරගත යුත්තකි. නගරයකට පිවිසිය හැකි විවිධ ද්වාර මෙන් නිර්වාණගාමී මාර්ගය වෙත එළැඹිය හැකි විවිධ මාර්ග පිළිබඳවත් එහි ගමන් කිරීම පිළිබඳවත් සැකෙවින් සිදුකෙරෙන මේ සාකච්ඡාවට ධර්මානුකූල...
Continue reading »

එහිපස්සිකෝ වැඩසටහන

Hegoda-vipassi-thero
එහිපස්සිකෝ -පළමු විඩියෝව – swarnavahini.lk මෙතනින් යොමුවෙන්න   එහිපස්සිකෝ -දෙවෙනි විඩියෝව – swarnavahini.lk මෙතනින් යොමුවෙන්න.  එහිපස්සිකෝ -තෙවෙනි විඩියෝව – swarnavahini.lk මෙතනින් යොමුවෙන්න  
Continue reading »

ආමිස දානය

z_p33-amisa2
රත්මලාන ධර්ම පර්යේෂණාලයේ අධ්‍යක්ෂ,හෑගොඩ විපස්සී හිමි සමස්තයක් වශයෙන් බලන කල්හි යම්කිසි පුද්ගලයෙකු විසින් ධාර්මිකව උපයා සපයා ගත් වස්තුව හෝ තමාට දායාද වශයෙන් ලැබුණු වස්තුව හෝ ලෝභ, ද්වේෂ, මෝහ යන අකුසල මුල් ක්‍ෂය කිරීම පිණිස පූජා කිරීම, පරිත්‍යාග කිරීම, ප්‍රදානය කිරීම ආමිෂ දානයයි. ධාර්මික ශ්‍රමදායකත්වය ද මේ ගණයටම අයත්...
Continue reading »

රැකීමට පහසු අපහසුම සීලය

z_p04-rakeema1
උපුටාගත් 2012.07.03 දින පත්‍රය හා සම්මන්ධයි ඇතැම්හු කය පිනවීමට දවසකට මුදල්, ශ්‍රමය, කාලය කොපමණ වැය කරත් ද? එනිසාම අපකීර්තියට පමණක් නොව ජීවිත හානියට ද පත් වූ අවස්ථා නොවෙත්ද? කායික ඉන්ද්‍රිය සංවර කරගන්ට උත්සාහ කරා නම් සැනසීමට පත්වේ. ඔබට යුක්ති සහගතව ධර්මානුකූලව ඉන්ද්‍රිය පිනවීමට බුදුදහමින් තහංචි නැත. කෙනෙක් ආවාහ විවාහ...
Continue reading »

රැකීමට පහසු අපහසුම සීලය

z_p18-rakima1
සීලය යනු සිත, කය, වචනය යන දොරටු තුනෙන් කය, වචනය යන දොරටු දෙක සංවර කර ගැනීම යි. වැරදි වලින් කය වචනය රැක ගැනීමයි. පරපණ නැසීම, සොරකම් කිරීම, කාමයෙහි වරදවා හැසිරීම ආදී වශයෙන් ශාරීරිකව සිදු කරනු ලබන වැරදි වලින් වෙන්වීම කායික සංවරයයි. බොරු කීම, කේලම් කීම, වැඩකට නැති නිෂ්ඵල...
Continue reading »

මාර පරාජය

z_p31-mara2
දුෂ්කර ක්‍රියා කළ සමයේ වසර සයකුත් බුද්ධත්වයෙන් වසරකුත් පමණ කාලයක් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සිදුරු සොයමින් මාරයා ලුහුබැන්ද ආකාරය සංයුක්ත නිකායේ සත්තවස්සික සූත්‍රයේ විස්තර කෙරේ. බුදුරජාණන් වහන්සේ මාරයාව සිය වසඟයට ගත නොහැකිව උකටලීව සිටින විට මාර දියණියන් වන තණ්හා රතී රඟා හා විවිධ හාව භාව ක්‍රියාවන්ගෙන් වසඟ කිරීමට ගත් ප්‍රයත්න...
Continue reading »

නව අරහාදී සම්බුදු ගුණ බල මහිමය

z_p13-saththa2
නව අරහාදී සම්බුදු ගුණ බල මහිමය සත්ථා දේව මනුස්සානං සම්බුදු ගුණය කේවල පරිපූර්ණ වූ ව්‍යක්‍ජන සහිතව මුල, මැද, අග කලණ වූ දහමක් දෙසූ එකම ශාස්තෘවරයාණන් වන බැවින් ද තවත් බුදුවරයෙකුට පමණක් සමවන අනෙකෙකුට අසම වන හෙයින් ද දෙවි මිනිසුන්ට ශාස්තෘ වූ සත්ථා දේවමනුස්සානං වූ ප්‍රතිමූර්තිය සම්මා සම්බුදුරදුන්ම ය...
Continue reading »

සංඝයා භේද කිරීම අපායේ උපදින බරපතල අකුසලයකි

සංඝ භේදයට උත්සාහ කරන බව බුදු රජාණන් වහන්සේ දැන දෙව්දත් තෙරුන් කැඳවා සංඝ භේදයට උත්සාහ නොකරන ලෙස, අපායේ උපදින මහත් බරපතළ අකුසලයක්‌ බව පෙන්වාදුන් සේක
සෝවාන් වීම පිළිබඳ ධර්මානුකූල විවරණය – 33 සෝතාපන්න ආර්යයන් නැතහොත් සෝවාන් මාර්ග පල ලාභී උතුමාගේ ස්‌වභාවයන් පිළිබඳ ලොකු කුඩා සෑම බෞද්ධයකු අතර ප්‍රචලිත සුත්ත නිපාතයේ ඇතුළත් රතන සූත්‍රයේ මෙසේ සඳහන් වේ. සහාවස්‌ස දස්‌සන සම්පදාය නයස්‌සු ධම්මා ජහිතා භවන්ති සත්තාය දිට්‌ඨි විචිකිච්äන්ඤ්ච සීලබ්බනං වාපි යදන්ටි නිඤ්චි චතූභපායෙහි ච විප්පමුත්තො...
Continue reading »

දන් දීමේ ආනිසංස හඳුනා ගනිමු

බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම සූත්‍රයේදී පෞද්ගලික දාන 14 ක්‌ දේශනා කළා. එනම් චුද්දස ඛො පනිමානන්ද, පාටිපුග්ගලිකා දජණා කතමා චුද්දස තථාගතෙ අරහන්තෙ සම්මා සම්බුද්ධෙ දානං දෙති.......

    තථාගත සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට දන්දීම.
    පසේ බුදුරජාණන් වහන්සේට දන්දීම.
    රහතන් වහන්සේට දන්දීම
    රහත් ඵලය අවබෝධ කරන්නට පිලිපන් ආර්යයන් වහන්සේට දන්දීම.
    අනාගාමී වූ ආර්යයන් වහන්සේට දන්දීම.
    අනාගාමී ඵලය ලබා ගන්නට පිලිපන් ආර්යයන් වහන්සේට දන්දීම.
    සකදාගාමී වූ ආර්යයන් වහන්සේට දන්දීම.
    සකදාගාමී ඵලය ලබන්නට පිළිවන් ආර්යයන් වහන්සේටද දන්දීම.
    සෝවාන් වූ ආර්යයන් වහන්සේට දන්දීම .
    සෝවාන් ඵලය ලබා ගන්නට පිලිපන් ආර්යයන් වහන්සේට දන්දීම.
    කාමයෙන් බැහැර වූ බාහිරක තාපසයන් කෙරෙහි දන්දීම (බාහිරංක කාමෙසු වීතරාගෙ දානං දෙති)
    පෘථග්ජන සිල්වතුන් වහන්සේට දන්දීම (පුථුඡ්ජන සීලවන්තෙ දානං දෙති - පෘථග්ජන භික්‍ෂූන් වහන්සේලාට දන්දීම.
    පෘථග්ජන දුස්‌සීලයාට දන්දීම  (පුථුඡ්ජනදුස්‌සීලෙ දානං දෙති)
     තිරිසන් සතුන්ට දන් දීම
සත්ත්වයාගේ සසරේ පැවැත්ම ලෝභ – ද්වේෂ, මෝහ යන අකුසල් මුල් නිසාම සිදු වෙනවා. එහිලා විමුක්‌ති මාර්ගයේ ප්‍රථම පියවර උදෙසා දාන සංකල්පය අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක්‌. දානය කියන්නේ දීමයි. එය පරිත්‍යාගය වශයෙන් ද හඳුන්වනවා. දානය යන පදය සෑදෙන්නේ “දා” යන ධාතුවෙන්. චාග යන පදය ද දානය යන්නට පරියාය පදයක්‌. පරියාය කියන්නේ...
Continue reading »

තුන්සිත පහදා ගෙන දෙමු දානය

සෝවාන්වීම පිළිබඳව මේ වන විට සමාජයේ විවිධාකාර අදහස්‌ දක්‌නට ලැබේ. සමහරු සෝවාන් වූ බවට ඔවුහුම කියා ගනිති. තවත් සමහරු තමන්ට අනුන් සෝවාන් මාර්ගඵලලාභියකු කළ හැකි යෑයිද කියති. මෙම උතුම් මාර්ගඵලලාභී තත්ත්වය ඇතමෙක්‌ වාණිජකරණය කළ අවස්‌ථාද පසුගිය කාලයේදී දක්‌නට ලැබිණි.
සෝවාන් වීම පිළිබඳ ධර්මානුකූල විවරණය 24, රත්මලාන ධර්ම පර්යේෂණාලයේ හෑගොඩ විපස්‌සී හිමි බෞද්ධ වචන මාලාවේ දානය යන වචනයට සුවිශේෂී ස්‌ථානයක්‌ හිමි වේ. සන්තානගත කෙලෙස්‌, පහකොට නිර්වාණ සුවය සාක්‍ෂාත් කිරීමේ විමුක්‌ති මාර්ගයේ මූලික පියවර වන්නේ දානයයි. සමාජගත දියුණුවේ පදනමක්‌ වශයෙන් ද දාන සංකල්පය ක්‍රියාත්මක කළ යුතු ආකාරය විවිධ සූත්‍ර...
Continue reading »

කාමයේ වරදවා හැසිරීම පව පින අතර ගැටුමකි

යම් ස්‌ත්‍රියක්‌ ස්‌වාමිපුරුෂයා කෙරේ හිත අනුකම්පාවෙන් ද, ඒ වගේම පුත්‍රයකු ආරක්‍ෂා කර ගන්නාක්‌ මෙන් තම ස්‌වාමියා රකින්නේ නම් එවැනි භාර්යාවන් මවක්‌ හා සමාන භාර්යාවක්‌ හෙවත් මාතු සම භරියා ලෙසයි සැලකෙන්නේ.
සෝවාන් වීම පිළිබඳ ධර්මානුකූල විවරණය 17 තෙවැනි සික පදයේ “කාමෙසු” යනු බහුවචන පදයක්‌ නිසා ඇතැමෙක්‌ “කාමයන්හි” යනුවෙන් අර්ථ දක්‌වනවා. තවදුරටත් පැහැදිලි කරනවා නම් ඇස්‌, කන්, නාසාදී ඉඳුරන් සංවර කර ගැනීම තෙවැනි සිකපදයෙන් කියෑවෙන බව ඇතැමකුගේ අදහසයි. මේ ඉන්ද්‍රිය සංවරය ගිහි ශික්‌ෂාවේදී අදාළ වන්නේ නෑ. ඇත්ත වශයෙන්ම “කාමෙසුමිච්ඡාචාරය” කියන්නේ...
Continue reading »

කාමේසුමිච්ඡාචාරා හෙවත් වැරදි ලෙස මෙවුන් දම් සේවනය කිරීම

සෝවාන් වීම පිළිබඳ ධර්මානුකූල විවරණය 17 අරියකන්ත ශීලය හෙවත් පඤ්චසීලයේ තෙවන සිල්පද ”කාමේසු මිච්ඡාචාරා වේරමණී සික්‌ඛාපදං සමාදියාමි” යනුයි. එහි සාමාන්‍ය අදහස ”මම කාමයෙහි වරදවා හැසිරීමෙන් වළකින සිල්පදය සමාදම් වෙමි” යනුයි. කාමේසු මිච්ඡාචාරා කියන්නේ කාමයෙහි වරදවා හැසිරීමටයි. තවදුරටත් පැහැදිලි කරන්නේ නම් ලෝක සම්මත චාරිත්‍රයට අනුකූල නොවන පරිදි කාමයෙහි හෙවත්...
Continue reading »

දහම නොදැන අටුවාචාරීන් වහන්සේලාට ගරහන්නෝ සාහසිකයෝය

බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ ශ්‍රී සද්ධර්මය ත්‍රිපිටකයේ සඳහන් වෙනවා. අභිධර්මය ඇතුළු විවිධ සූත්‍ර ඇතුළත් මෙහි තුන්පිටකය සමඟ නිතැතින්ම කියෑවෙන ග්‍රන්ථාවලියක්‌ තියෙනවා. එය අප හඳුන්වන්නේ අටුවාව ලෙසයි මෙය පාලි භාෂාවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ අට්‌ඨ කතා ලෙසයි. පාලි භාෂාවෙන් අට්‌ඨ කතා යන්න “අටුවා” ලෙස ව්‍යවහාරයට පැමිණ තිබෙනවා. බුද්ධ දේශනාව ආශ්‍රයෙන්ම අටුවාව...
Continue reading »

ද්වේෂය ඊර්ෂ්‍යාව මසුරුකම සහ මානය ලෙසින් ඉස්‌මතුවන කෙලෙස්

තමන් සතු දෑ අන්‍යයන්ට හිමි වනුවට ද, අන්‍යයනට එයින් මඳ වූද ප්‍රයෝජනයක්‌ වනුවටද, තමන්ට සේ අන්‍යයන්ටත් පිරිවර රූප ශෝභාව ශරීර ශක්‌තිය උගත් බව යනාදිය තිබෙනුවට ද නො කැමැති බව විරුද්ධ ස්‌වභාවය මාත්සය්‍ය නමි. මසුරු බව යනු ද එයට නමෙකි.
සෝවාන්වීම පිළිබඳ ධර්මානුකූල විවරණය – 09    මෙම ලිපියේ පළමු කොටස ගිය සතියේ පළවිය ද්වේෂය රෞද්‍ර ස්‌වභාවය ගන්නා ද්වේෂය, භය ස්‌වභාවය ගන්නා ද්වේෂය, ප්‍රතිකූල (පිළිකුල්) ස්‌වභාවය ගන්නා ද්වේෂය, ශෝක ස්‌වභාවය ගන්නා ද්වේෂය යි. ද්වේෂය සතර ආකාර වේ. එය ද අනේක වේශයෙන් පහළව සත්ත්වයන් රවටන්නේය.   ක්‌ෂාන්ති වේශයෙන් චඤaචක ද්වේෂය...
Continue reading »

සමාධිගත නොවූ සිතට කෙලෙස්‌ පාලනය කළ නොහැක

සිල් සමාදන්වීම පිළිබඳ වැරදි වැටහීම නිසා අද බොහෝ බෞද්ධයෝ ශීලය කෙරෙහි දක්‌වන්නේ ආගන්තුක ස්‌වරූපයකි. සිල්දෙන භික්‍ෂුවගෙන් කොටසක්‌ තමන්ට ලැබෙන බව සිතති. මේ නිසා සිල්වතුන් සොය සොයා ගොස්‌ සිල් සමාදන් වෙති. සිල්වතුන්ගේ සිල්වලින් කොටසක්‌ තමන්ට ලැබෙන නිසාත්, එහෙයින් පින් අත්පත් වෙන නිසාත්, යන වැරදි කල්පනාව හේතු කොට සිල් ආරක්‍ෂා කිරීමට ඔවුහු නොපෙළඹෙති.
සෝවාන්වීම පිළිබඳ ධර්මානුකූල විවරණය – 08 පඤ්චස්‌කන්ධය උපාදාන වශයෙන් ගැනීම කෙලෙස්‌ ඇති වීමේ හේතුවය. ඒ නිසා රහත් නොවූ සෑම සත්වයෙකුටම කෙලෙස්‌ තිබෙනවා. එහෙත් සෑම කෙනෙකුගේම කෙලෙස්‌ එක හා සමාන වන්නේ නෑ. සෝවාන් වන තෙක්‌ම කෙලෙස්‌වල ස්‌වභාවය ප්‍රකෝපකාරීව හැසිරීමයි. මේ කෙලෙස්‌ යටපත කරගැනීම නිසා පුද්ගලයා ශාන්ත ස්‌වරූපයෙන් හැසිරෙනවා. ශිෂ්ට...
Continue reading »

අප දවන කෙලෙස්

එක පුද්ගලයකු සිටිනවා කෙළෙස්‌ තියෙනවා තියෙන බව දන්නේ නැහැ. දෙවැනි පුද්ගලයා කෙළෙස්‌ තියෙනවා. කෙළෙස්‌ තියෙන බවත් දන්නවා. කෙළෙස්‌ තියෙන කෙළෙස්‌ තියෙන බව දන්න පුද්ගලයා උතුම් බව මෙම සූත්‍රයේදී පෙන්වා දෙනවා.

තෙවැනි පුද්ගලයා කෙළෙස්‌ තුනී වූ අයෙක්‌. සිව්වැන්නා වනුයේ කෙළෙස්‌ තුනී වුවත් ඒ බව නොදන්නා පුද්ගලයායි. එනම් සිව්වැන්නා ඉන්නේ ප්‍රගතියක්‌ තියෙන තැනක. නමුත් ඒ බව නොදන්නා නිසා දුගතියට යැමට ඉඩකඩ තියෙනවා.
සෝවාන්වීම පිළිබඳ ධර්මානුකූල විවරණය – 07 සෝවාන් වීමට නම් කෙළෙස්‌ නැසිය යුතුයි. නමුත් සෝවන් වීමේදී සහමුලින්ම කෙලෙස්‌ නැසීමක්‌ සිදු නොවේ. සහමුලින්ම කෙළෙස්‌ නැසෙනුයේ නිර්වාණය අවබෝධ කර ගැනීමේදී පමණයි. කෙළෙස්‌ නැති කළ හැක්‌කේ කෙළෙස්‌ යනු කුමක්‌ද යන්න නිවැරදිව වටහා ගැනීමෙන් පමණයි. ත්‍රිපිටකයේ කෙළෙස්‌ යන්න නම් කීපයකින්ම හඳුන්වා දී තිබෙනු...
Continue reading »

සොඳුරු කැදැල්ලේ සතුට රජ කරවමු

යම්කිසි යුවතිපති දෙපළක්‌ සිටිනවා. එම බිරිඳට ආරංචි වෙනවා සැමියා යම්කිසි නොමගකට යනවා කියලා. මෙම නොමගට යෑවීම ගැන දැන ගත්තත් එදා බිරිඳ සෘජු ලෙස ප්‍රශ්න කරන්න ගියේ නැහැ. සණ්‌ඩු සරුවල් කරගත්තේ නැහැ. බිරිඳ වෙනදා වගේම යුතුකම් කරනවා. නමුත් ඇය දහ අතේ කල්පනා කරනවා. ඇය ඉන්නේ කනස්‌සල්ලෙන්. සැමියාට මේ බව තේරෙනවා. හදවතින් හදවතට දැනෙනවා. සැමියාත් කල්පනා කරනවා. අනේ මගේ බිරිඳගේ කලින් තිබූ සුහදත්වය හෘදයාංගම බව දැන් නැහැනේ කියා. දැන් සැමියා කල්පනා කරනවා. බිරිඳ මෙහෙම ඉන්නේ අර ප්‍රශ්නය නිසා වෙන්න ඇති. අවසානයේදී සැමියා කියනවා බොහෝම ආදරණීය ලෙස ආයේ කවදාවත් ඔබට වරදක්‌ වෙන දෙයක්‌ කරන්නේ නැහැ කියලා.
අද වන විට විවාහ සංස්‌ථාව විවිධ හැලහැප්පීම්වලට ලක්‌වෙමින් තිබේ. සතුටින් ගත කළ යුතු විවාහ ජීවිතය සමහරු ගත කරන්නේ අසතුටිනි. කලකිරීමෙනි. මෙම තත්ත්වයෙන් මිදී සාර්ථක ජීවිතයකට මග පාදා ගන්නේ කෙසේද? ඒ සඳහා බුදු දහමින් ලැබිය හැකි ආදර්ශය කෙබඳුද? අද ධර්ම සංවාදයට බඳුන් කෙරෙනුයේ මෙම කාරණයයි. සමාජයේ කුඩාම ඒකක ලෙස...
Continue reading »

මිනිස්‌ සිත හඬවන…නළවන සිහින

අද අප සිටින්නේ අති නවීන තාක්‍ෂණ යුගයක. නමුත් මෙම සිහිනවල ඇති ආඳීනව දැකල අපට අපේ යම් අඩුපාඩුවක්‌ තියෙනව නම් නිවැරදි වෙන්න පුළුවන්.
සිහින ලෝකයක තනිනොවුණු කෙනෙක්‌ මෙලොව නොමැත. සිහින නොදකින පුද්ගලයොත් මෙලොව නොමැත. සිහිනය කියන්නේ ලොකු කුඩා භේදයකින් තොරව සෑම පුද්ගලයකුම ලබන අපූර්ව අද්දැකීමකි. මිනිසා සිහින දකිතත් සිහින නොදකින කොට්‌ඨාසයක්‌ද වෙති. කෙලෙස්‌ ප්‍රහීන කළ බුදු, පසේබුදු සහ මහ රහත් යන මාර්ග ඵල ලැබූවෝ සිහින නොදකිති. කෙසේ හෝ වේවා සිහිනය යනු...
Continue reading »

පවෙන් මිදී හැම විටම නිවැරැදිව ජීවත් වෙමු පුනර්භවය මේ මොහොතේත් සිදුවෙයි….

කර්මය යනු ක්‍රියාවයි. කර්මය ක්‍රියාව යනුවෙන් අර්ථ දැක්‌ වූවත් බුදුදහමේ එය වෙන ආකාරය දක්‌වා තිබෙනවා. කර්මය යනු කරන්නෙක්‌ නොවේ. හොඳ දේවල් කළොත් හොඳ විපාක ලැබෙනවා. නරක දේවල් කළොත් නරක විපාක ලැබෙනවා.
පුනර්භවය පිළිබඳ බෞද්ධ ඉගැන්වීම කෙබඳුද? පවෙන් වැළැකී සිටීමට පුනර්භවය පිළිබඳව අවබෝධ කර ගැනීම වැදගත් වන්නේ කෙසේද? අද ධර්ම සංවාදයට බඳුන් කෙරෙනුයේ මෙම කාරණයයි. පුනර්භවය යන්න පාලියෙන් සඳහන් වනුයේ “පුනබ්භව” ලෙසිනි. එක්‌ භවයක අවසානය මරණයෙන් සංකේතවත් වනවා මෙන්ම අලුත් භවයක ආරම්භය ප්‍රතිසන්ධියෙන් සංකේතවත් වේ. ප්‍රතිසන්ධිය යනු නැවත හට ගැනීමයි....
Continue reading »

යහපත් අඹුසැමියෝ දෙවියන්ගෙන් පවා නමස්‌කාර ලබති

යම් ස්‌ත්‍රියක්‌ ස්‌වාමිපුරුෂයා කෙරේ හිත අනුකම්පාවෙන් ද, ඒ වගේම පුත්‍රයකු ආරක්‍ෂා කර ගන්නාක්‌ මෙන් තම ස්‌වාමියා රකින්නේ නම් එවැනි භාර්යාවන් මවක්‌ හා සමාන භාර්යාවක්‌ හෙවත් මාතු සම භරියා ලෙසයි සැලකෙන්නේ.
තෘප්තිමත් විවාහ ජීවිතයකට සතුට කෙතරම්ම වැදගත්ද? අපි පසුගිය සතියේ ඒ පිළිබඳව ධර්මානුකූල අවබෝධයක්‌ ලබා ගැනීමට උත්සාහ කළෙමු. මේ එහි දෙවැනි පියවරයි. අනේපිඬු සිටුතුමාගේ පුතා විවාහ වුණේ සුජාතා නම් වූ තරුණියක සමඟයි. සුජාතා කියන්නේ ධනංජය සිටුවරයාගේ දියණියයි. ධනංජය යනු විශාඛා මහා උපාසිකාවගේ පියාණන්. ඒ අනුව විශාඛාවගේ නැඟණිය වූ සුජාතා...
Continue reading »

ධර්මය නිවැරදිව දකින්න

ආහාර ගැනීම පවක්‌ නම් සිල් පවාරණය වීමෙන් පසු ආහාර ගැනීම වරදක්‌ විය යුතුයි. නමුත් එහෙම වෙන්නේ නැහැ. මෙතන තමයි විනය තිබෙන්නේ. වෙනත් අයුරකින් කියනවා නම් අප ජීවන රටාව තහවුරු කර ගැනීම සඳහා ගොඩනගාගත් නීති රාමුවක්‌ තිබෙනවා. එය කායික පහසුව සඳහා සිදුවෙන්නක්‌. එය හුදෙක්‌ ශීලය නොවෙයි. විනය සහ ශීලය පිළිබඳව බොහෝ දෙනා පටලවා ගැනීමක්‌ තිබෙනවා.
සමාජයේ යහ පැවැත්මට ධර්මය අත්‍යවශ්‍යය. සමාජගත මිනිසාගේ සංවරය ඇති කරනුයේ ධර්මය විසිනි. කෙසේ නමුත් “ධර්ම” කියන වචනය බුදුදහමේ අර්ථ දක්‌වන ආකාරයටම අන් ආගම්වල සහ දාර්ශනික මතවල අර්ථ දක්‌වන ආකාරයට සමාන වන්නේ නැහැ. “ධර්ම” යන වචනය සෑදී ඇත්තේ “ධර්ම” ධාතුවෙනි. පාලි සංස්‌කෘත හින්දු ඇතුළු පෙරදිග භාෂාවල “ධාතුව” මූලික කරගෙන...
Continue reading »

සෝවාන් මග වළකන අඳුරු සෙවණැලි

සෝවාන්වීම පිළිබඳව මේ වන විට සමාජයේ විවිධාකාර අදහස්‌ දක්‌නට ලැබේ. සමහරු සෝවාන් වූ බවට ඔවුහුම කියා ගනිති. තවත් සමහරු තමන්ට අනුන් සෝවාන් මාර්ගඵලලාභියකු කළ හැකි යෑයිද කියති. මෙම උතුම් මාර්ගඵලලාභී තත්ත්වය ඇතමෙක්‌ වාණිජකරණය කළ අවස්‌ථාද පසුගිය කාලයේදී දක්‌නට ලැබිණි.
බෞද්ධයන්ගේ උතුම් ප්‍රාර්ථනාව වනුයේ සියලු කෙළෙස්‌ ප්‍රහීන කොට නිර්වාණය අවබෝධ කර ගැනීමයි. නිර්වාණය අවබෝධ කර ගැනීමේ පළමු පියවර වන්නේ සෝවාන් මාර්ගඵලය ලැබීමයි. සෝවාන්වීම පිළිබඳව මේ වන විට සමාජයේ විවිධාකාර අදහස්‌ දක්‌නට ලැබේ. සමහරු සෝවාන් වූ බවට ඔවුහුම කියා ගනිති. තවත් සමහරු තමන්ට අනුන් සෝවාන් මාර්ගඵලලාභියකු කළ හැකි යෑයිද...
Continue reading »

බූදු සසූනේ ආයූෂ තව වසර 2450ක් ද ?

bai-1
බූදුන් වහන්සේ පරිනිර්වාණයට පත්ව මේ වන විට වසර දෙදහස් පන්සිය පනහක් පමණ වේ. පූරා වසර පන්දහසකින් ශී්‍ර සද්ධර්මය අන්තර්ධානය වන බව පූරාතනයේ සිට පවත්නා සූප්‍රකට ප්‍රවාදයකි. ඒ අනූව බූදු සසූනේ ආයූෂයෙන් අඩක් මේ වන විට ගතවී ඇත. තවත් වසර දෙදහස් හාරසිය පනහක් (2450) ක් පැවැතිය යූත්තේය. මෙම ගණන්...
Continue reading »